Operacija zamjene koljena uz pomoć robota preciznija je od klasične operacije, ali za sada ne donosi bolje rezultate za pacijente. Ovo je ishod istraživanja obuhvaćenog velikom kliničkom studijom nazvanom RACER-Knee kojom rukovodi engleski Univerzitet Vorvik i Kraljevska ortopedska bolnica u Birmingemu. Istraživanje predstavlja važan doprinos dokazima o primjeni robotike u zdravstvu i pokazuje na što bi trebalo usmjeriti buduća istraživanja i tehnološki razvoj.
RACER-Knee je najveća svjetska klinička studija koja istražuje potpunu zamjenu koljena uz pomoć robotskog sistema Mako, jednog od najčešće korišćenih robotskih sistema te vrste u svijetu. Mako je dizajniran da asistira hirurgu tokom operacije. Prije operacije Mako koristi snimak skenera za izradu 3D modela koljena i planiranje zahvata, a tokom operacije robotska ruka pomaže hirurgu da preciznije ukloni oštećenu kost i postavi implantat. Važno je naglasiti da robot ne izvodi operaciju samostalno – hirurg kontroliše robotsku ruku i donosi odluke tokom cijelog zahvata. Studija poredi klasične operacije sa onima u kojima je učestvovao Mako sistem.
Isti oporavak, pokretljivost i nivo bola
Istraživanje je pokazalo da su godinu dana nakon operacije pacijenti iz obije grupe imali sličan oporavak, pokretljivost i nivo bola. Iako je robotska pomoć omogućila veću preciznost tokom operacije, ta preciznost se nije pretvorila u bolje rezultate za pacijente tokom prve godine oporavka nakon zamjene koljena. Pored toga utvrđeno je i da operacija uz pomoć robota nije bila povezana sa povećanim rizikom od ozbiljnih neželjenih događaja, što ukazuje na to da je bila jednako sigurna kao klasični način operacije.
Robotski sistem Mako asistira toko operacije (Foto: UHCW NHS Trust)
Što kažu stručnjaci?
Ortopedski hirurg Edrju Metklaf, inače profesor Univerziteta Varvik ističe da je veoma zadovoljan što su završili ovu kompleksnu studiju o tehnologiji koja se danas koristi širom svijeta.
“Ovo je važan korak u procesu razvoja novih tehnologija i siguran sam da će studija podstaći mnoga nova visokokvalitetna istraživanja.“ Dodao je da bi ovakva tehnologija mogla značajno pomoći u liječenju pacijenata, ali da je potrebno dalje unaprijediti operacije u kojima robot učestvuje u zamjeni koljena kako bi se pokazale koristi poput manjeg bola ili bolje pokretljivosti.
Ortopedski hirurg Edvard Dejvis, počasni profesor Univerziteta u Birmingemu, rekao je da robotska ruka omogućava veću preciznost i da bi sistem hirurzima trebalo da omogući da operaciju bolje prilagode anatomiji pojedinačnog pacijenta. Prema njegovim riječima, rezultati nikako ne znače da su robotski sistemi loši ili nepotrebni.
“Potrebno je bolje razumjeti koji je idealan položaj vještačkog zgloba kod svakog pacijenta kako bi se operacija bolje prilagodila pojedincu. Tek tada će se moći u potpunosti iskoristiti prednost veće preciznosti robotskih sistema.”, naglašava Dejvis.
Kako izgleda klasična, a kako robotska operacija?
Priprema robotskog sistema Mako za operaciju (Foto: UHCW NHS Trust)
Potpuna zamjena koljena jedna je od najčešćih planiranih operacija u svijetu i koristi se za liječenje artritisa koljena. Kod klasične operacije hirurg se oslanja na svoje iskustvo i standardni set instrumenata.
Kod operacije u kojoj učestvuje robot hirurg i dalje kontroliše zahvat, ali koristi robotsku ruku koja omogućava veoma precizno pozicioniranje instrumenata. Sistem omogućava hirurgu i veću fleksibilnost pri određivanju ugla i dubine rezanja, čime se operacija može prilagoditi anatomiji pojedinačnog pacijenta na način koji tokom klasične operacije nije moguć.
339 pacijenata učestvovalo u istraživanju
U istraživanju je učestvovalo 339 pacijenata iz 10 bolnica. O njima su brinula ukupno 33 hirurga širom Velike Britanije. Uprkos potencijalnim prednostima robotike, istraživanje nije pokazalo značajnu razliku u glavnom pokazatelju uspjeha, testu koji se radi 12 mjeseci nakon operacije. Ovaj rezultat mjeri koliko je pacijent svjestan prisustva vještačkog zgloba tokom svakodnevnih aktivnosti. Pacijenti su pokazali jednake rezultate, bez obzira na to da li je zamjena koljena urađena klasičnom metodom ili uz pomoć robota.
Slični rezultati zabilježeni su i kada su istraživači posmatrali: sposobnost hodanja, bol tokom prva tri mjeseca, bol 12 mjeseci nakon operacije, bol tokom boravka u bolnici, vjerovatnoću potrebe za ponovnom operacijom. Istraživači će pacijente nastaviti pratiti još deset godina kako bi utvrdili postoje li dugoročne razlike između dvije metode.
Izvor: RTCG
Budite prvi i ostavite komentar